1. ระบบเศรษฐกิจ
    1. เกณฑ์สำคัญในการพิจารณาว่าระบบเศรษฐกิจเป็นแบบใด ดูได้จากบทบาทของภาคเอกชน และบทบาทของภาครัฐบาล ในระบบเศรษฐกิจ
    2. เราอาจแบ่งระบบเศรษฐกิจของโลกเป็น

    ระบบทุนนิยม ระบบผสม ระบบสังคมนิยม

  2. ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมและสังคมนิยม

ลักษณะสำคัญ

ระบบทุนนิยม

ระบบสังคมนิยม

แนวคิดพื้นฐาน

ให้ความสำคัญแก่เสรีภาพทางเศรษฐกิจและการแข่งขันอย่างเสรี โดยรัฐเข้ามาเกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจน้อยที่สุด

ให้ความสำคัญแก่การกระจายรายได้ให้เป็นธรรมโดยรัฐเข้ามาเกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจอยู่มากโดยเฉพาะเรื่องการโอนกิจการสำคัญเป็นของรัฐ

ลักษณะสำคัญ

  1. เอกชนเป็นเจ้าของทรัพย์สินและดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจ
  2. มีการแข่งขันโดยมีกำไรเป็นแรงจูงใจ
  3. กิจกรรมทางเศรษฐกิจดำเนินไปโดยผ่านกลไกตลาด ( กลไกราคา)
  4. รัฐบาลมีหน้าที่เฉพาะด้านการเมืองและรักษาความยุติธรรม
  1. เอกชนและรัฐต่างก็มีบทบาททางเศรษฐกิจแต่รัฐบาลมีบทบาทมากกว่าเอกชน
  2. มีการวางแผนด้านเศรษฐกิจจากส่วนกลาง
  3. ให้ความสำคัญกับเรื่องการกระจายรายได้ให้เป็นธรรมและยอมรับในกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินของบุคคล
  4. ยอมรับกลไกราคาในบางระดับ

ข้อบกพร่อง

  1. ความไม่เท่าเทียมในการกระจายรายได้
  2. ความได้เปรียบเสียเปรียบระหว่างธุรกิจขนาดใหญ่ กับธุรกิจขนาดเล็ก
  3. การใช้ทรัพยากรอย่างสิ้นเปลือง

เอกชนขาดเสรีภาพในทางเศรษฐกิจ จึงขาดแรงจูงใจในการทำงาน

 

จะเห็นได้ว่าทั้งระบบทุนนิยมและระบบสังคมนิยมล้วแต่มีข้อเสียในตัวเอง ปัจจุบันจึงไม่มีประเทศใดใช้ระบบใดระบบหนึ่งอย่างแท้จริง หากแต่จะใช้ระบบผสมที่เน้นในทางด้านใดด้านหนึ่ง